Idriz Ajeti

Akademik
Share on print
Print

Biografia



Lindi në katundin Tupallë të Jabllanicës së Epërme më 26. VI. 1917. Shkollën fillore e mbaroi në Banjën e Sijarinës më 1930, të mes­­men në Shkup më 1938. Po atë vit u regjistrua në Fakultetin e Fi­lo­zo­fisë të Universitetit të Zagrebit – në Degën e romanistikës. Stu­dimet i mbaroi pas luftës, në vitin 1949 në Fakultetin e Filozofisë të Beogradit. Që atëherë e deri në vitin 1953, me cilësi profesori të gjuhës shqipe, punoi në Gjimnazin e Prishtinës. Nga viti 1953 deri në vitin 1960, me cilësi lektori, jepte mësim në Degën e Albanologjisë të Fakultetit të Filozofisë të Beogradit. Në vitin 1958 mbrojti diserta­cionin e doktoratës me temën: “Zhvillimi historik i së folmes gege të shqiptarëve të Zarës së Dalmacisë”. Që nga viti 1960, njëherë docent, pastaj profesor inordinar dhe nga viti 1968 profesor ordinar, jep më­sim në Degën e Gjuhës dhe të Letërsisë Shqipe të Fakultetit të Filo­zofisë të Prishtinës.
Iu dhanë disa shpërblime e dekorata, ndër të cilat edhe Shpër­blimi i 7 Korrikut i RS të Serbisë dhe ai i KAÇKJ.
Hetimi i dialekteve nga pikëpamja diakronike, pastaj trajtimi i dokumenteve të moçme gjuhësore të shkruara me alfabetin arabo-turk dhe më në fund studimi i marrë­dhënieve të shojshoqme shqiptare-serbe, janë troje të interesimit shkencor të Idriz Ajetit.
Merret edhe me çështje të gjuhës së sotme shqipe. Qe iniciator i shu­më konsultave dhe bashkëmarrëveshjeve gjuhësore ku u kërkuan shtigje të reja për njësimin e gjuhës shqipe dhe të drejtshkrimit të saj. Har­­toi tekste shkollore për nxënës të shkollave të mesme dhe për stu­dentë të Degës së Gjuhës dhe të Letërsisë Shqipe të Fakultetit Filo­zofik të Prishtinës.
Me nismën e tij, pas hapjes së Fakultetit të Prishtinës (1960), u nxor revista shkencore “Gjurmime albanologjike” (1962) e më 1974 u organizua Seminari i Kulturës Shqiptare për albanologë të huaj.
Gjatë vitit 1969-1971 ishte drejtor i Institutit Albanologjik, më 1971-73 ishte dekan i Fakultetit Filozofik, në vitet 1973-75 rektor i Universitetit të Prishtinës. Në vitet 1979-1981 dhe 1996-1999 ishte kryetar i Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës.

Bibliografia



Librat e botuar:

  • Pamje historike e ligjërimit shqip të Gjakovës në fillim të shekullit XIX, Rilindja, Prishtinë 1960, f. 72.
  • Istorijski razvitak gegijskog govora Arbanasa kod Zadra, Balkanološki institut Nau?nog društva B i H, Sarajevo 1961, f. 164.
  • Hymje në historinë e gjuhës shqipe, Fakulteti Filozofik i Prishtinës, Katedra albanologjike, Prishtinë 1963, f. 75.
  • Ortografia e gjuhës shqipe (me Sulejman Drinin, Hasan Vokshin, Mehdi Bardhin e Latif Mulakun), Enti për Botimin e Teksteve të Republikës Socialiste të Serbisë, Beograd 1964, f. 60.
  • Hymje në historinë e gjuhës shqipe (botim II), Fakulteti Filozofik i Prishtinës, Katedra Albanologjike, Prishtinë 1965, f. 75.
  • Historia e gjuhës shqipe (Morfologjia historike), Prishtinë 1969, f. 130.
  • Probleme të historisë së gjuhës shqipe, Rilindja, Prishtinë 1971, f. 452 (zgjodhi e mbarështroi).
  • Studije iz istorije albanskog jezika, Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës, Prishtinë 1982, f. 211.
  • Historia e gjuhës shqipe (morfologjia historike), ribotim, Enti i Teksteve dhe i Mjeteve Mësimore, Prishtinë 1983.
  • Studime gjuhësore në fushë të shqipes I, Rilindja, 1982, f. 195.
  • Studime gjuhësore në fushë të shqipes II, Rilindja, Prishtinë 1985, f. 1-303.
  • Studime gjuhësore në fushë të shqipes III.
  • Studime gjuhësore në fushë të shqipes, IV, f. 5-165, 1989.
  • Shqiptarët dhe gjuha e tyre, Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës – botime të veçanta – 10, f. 243, 1994.
  • Shqiptarët dhe gjuha e tyre, Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës, Prishtinë 1994, f. 243.
  • Vepra 1, Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës, 1997 (175)
  • Vepra 2 (1998) f. 303.
  • Vepra 3 (1998) f. 301.
  • Vepra 4 (2001) f. 294.
  • Vepra 5 (2002) f. 288.
  • Për të vërtetën shkencore, ASHAK, Prishtinë, 2006.
  • Pararendësi, Botimet Koha, Prishtinë, 2011.


Tekste shkollore dhe përkthime:

  • Letërsia jugosllave (dispensë), Prishtinë 1947, f. 60.
  • Libër leximi për klasën IV të shkollave fillore (me Stathi Kostarin e Jani Gjinon), Prishtinë, 1948, f. 268.
  • Nga letërsia shqipe (me Hasan Vokshin), botim i shtëpisë botuese Mustafa Bakija, Prishtinë 1951, f. 235.
  • Arkadije Gajdar, Timuri dhe çeta e tij (përkthim nga serbokroatishtja), botim i shtëpisë botuese Mustafa Bakija, Prishtinë 1951, f. 138.
  • Nga proza jugosllave (me Tajar Hatipin, Nebil Dinon e Vehap Shitën), botim i shtëpisë botuese Mustafa Bakija, Prishtinë 1952, f. 418.
  • Libër leximi për klasën V të shkollës tetëvjeçare (me Anton Çettën), botim i shtëpisë botuese Mustafa Bakija, Prishtinë 1954, f. 162.
  • Libër për klasën V të shkollës tetëvjeçare (botim II), (me Anton Çettën), botim i shtëpisë botuese Mustafa Bakija, Prishtinë 1955, f. 147.
  • Branko Qopiq, Ndodhinat e Nikoletin Bursaçit (përkthim nga serbokroatishtja), botim i shtëpisë botuese Milladin Popoviq, Prishtinë 1957, f. 177.
  • Šiptarski u 30 lekcija za srpskohrvatskog ?itaoca (me Dragutin Miçoviqin), Jedinstvo, Prishtinë 1959.


Studime dhe artikuj:

  • Monumenti m’a i vjetër i gjuhës shqipe (Meshari i Gjon Buzukut 1555), Jeta e re, Prishtinë 1950, nr. 5-6, f. 376-382.
  • Vjeti i madh 1941, (përktheu Mark Krasniqi), Jeta e re, Prishtinë 1950, nr. 5-6, f. 423-427.
  • Prežihov Voranc, Nadja e mirë, (përkthim nga serbokroatishtja), Jeta e re, Prishtinë, nr. 4, f. 273-277.
  • Pjetër Bogdani ((1630-1689), Jeta e re, Prishtinë 1951, nr. 1, f. 64-74.
  • Shtjefën Gjeçovi (1874-1929), Jeta e re, Prishtinë 1951, nr. 2-3, f. 158-164.
  • Glisha Elezoviq dhe ndryshimet e kryedialekteve të shqipes, Jeta e re, Prishtinë, 1951, nr. 5, f. 321-327.
  • Një vështrim rreth përdorimit të konjuktivit, Jeta e re, Prishtinë 1951, nr. 6, f. 416-421.
  • Vështrim mbi Fjalorin serbokroatisht-shqip të Henrik Bariçit, Zagreb 1950, Jeta e re, Prishtinë 1951, nr. 6, f. 446-449.
  • Mihajl Shollohov: Ledina e lavrueme (përkthye nga serbishtja prej Vehap Shitës), “Mustafa Bakija”, Prishtinë 1951, f. 365, Jeta e re, Prishtinë 1952, nr. 1, f. 74-77.
  • Nga proza jugosllave, botim i shtëpisë botuese “Mustafa Bakija”, Prishtinë 1952, f. 418, Jeta e re, Prishtinë 1952, nr. 2, f. 154-158.
  • Në pragun e Shtatë Korrikut, Jeta e re, Prishtinë 1952, nr. 3, f. 163-164.
  • Bora Stankoviq, E shoqja e të ndyerit (përkthim nga serbokroatishtja), Jeta e re, Prishtinë 1952, nr. 3, f. 197-203.
  • Një sqarim në lidhje me kritikën e V. Shitës, Jeta e re, Prishtinë 1952, nr. 3, f. 237-238.
  • Selman Riza, Gramatikë e serbokroatishtes, botim i shtëpisë botuese “Mustafa Bakija”, Prishtinë 1952, f. 278, Jeta e re, Prishtinë 1952, nt. 5-6, f. 408-410.
  • Selman Riza, Fillimet e gjuhësisë shqiptare, botim i shtëpisë botuese “Mustafa Bakija”, Prishtinë 1952, f. 126, Jeta e re, Prishtinë 1953, nr. 2, f. 170-175.
  • Një shqyrtim i shkurtë mbi Zhvillimin e futurit në shqipe, Jeta e re, Prishtinë 1954, nr. 2, f. 120-124.
  • Ardhi apo erdhi, Jeta e re, Prishtinë 1954, nr. 4, f. 346-352.
  • Glas L u arbanaskim govorima Crnogorske Krajine, Godišnjak Balkanološkog instituta, Sarajevo 1957, knj. I, f. 187-193.
  • Istarsko-arbanski prevod pri?e o izgubljenom sinu, Godišnjak Balkanogloškog instituta, Sarajevo 1957, knj. I, f. 194-202.
  • Për ndriçimin e çashtjeve gjuhësore të shqipes, Përparimi, Prishtinë 1957, nr. 1-2, f. 15-20.
  • Nazaliteti dhe rotacizmi në gjuhën shqipe, Përparimi, Prishtinë 1957, nr. 5, f. 269-276.
  • Branko Qopiq, Ndodhinat e Nikoletin Bursaçit (përkthim nga serbokroatishtja), botim i shtëpisë botuese Milladin Popoviq, Prishtinë 1957, f. 177.
  • Rajko Nahtigal (1877-1958 – in memoriam), Përparimi, Prishtinë 1958, nr. 8, f. 471-476.
  • A ka gjâ mâ punë n’ortografinë e shqipes?, Përparimi, Prishtinë 1958, nr. 7-8, f. 471-476.
  • Disa përemna vetorë, Rilindja më 27. VII. 1958, f. 8.
  • Fjalët me prapashtesat sh (ç) dhe s (z), Rilindja më 14.VIII.1958, f. 6.
  • Mbi disa drejtkuptime të foljevet, Rilindja më 24.VII.1958, f. 7.
  • Drejtshkrimi i përemnavet dhe mbiemnavet pronorë, Rilindja më 28. VIII. 1958, 7, 6.
  • Diçka rreth përdorjes së kundrinës, Rilindja më 4.XI.1958, f. 9.
  • Sendersue apo sendorsue, Rilindja më 14.IX. 1958, f. 9.
  • Mbiemnat, Rilindja më 25.IX. 1958, f. 7.
  • Dokumenti ma i vjetër i shqipes së Kosovës, shkrue me alfabetin arab, Rilindja më 1, 2 e 3 janar 1960, f. 15.
  • Sitni etimološki prilozi, Godišnjak Balkanološkog instituta, Sarajevo 1961, lib.II, f.195-198.
  • Anton MerloS. J.: Kratka uputa za prakti?no i teoriti?no u?enje Albanskog jezika. S njema?kog preveo: dr Emanuel Krajinovi?, Letnica kod Kosovske Vitine 1959, Godišnjak Balkanološkog instituta, Sarajevo 1961, lib. II, f. 221-222.
  • Dositej medju Arbanasima (povodom 150-godišnjice smrti), Buletini i Entit për përparimin e shkollave të KAKM, Prishtinë 1961, nr. 1-2, f. 10-14.
  • Najstariji dokument kosovskog arbanaškog govora na arapskom pismu, Gjurmime Albanologjike, Prishtinë 1962, nr. 1, f. 9-73.
  • Henrik Bari?, Istorija arbanaškog jezika, Balkanološki institut Nau?nog društva B i H, Sarajevo 1959, Gjurmime albanologjike, Prishtinë 1962, nr. 1, f. 281-283.
  • Eqrem Çabej, Uber einige mit z analyttende Wörter de Albanischen, Zeitschrift für Phonetik und allgemeine Sprachëissenschaft, 9/3, Berlin 1956, p. 203-229, Gjurmime Albanologjike, Prishtinë 1962, nr. 1, f. 283-286.
  • Etimološki prilozi, Zbornik za filologiju i lingvistiku Matice srpske, Novi Sad 1962, IV-V, f. 1-7.
  • O nekim uzajamnim šiptarsko-srpskim jezi?kim odnosima, Buletin i punimeve shkencore të Fakultetit Filozofik të Prishtinës, Prishtinë 1963, I, f. 149-167.
  • Poreklo nekih mitskih i demonskih naziva u šiptarskom, Godišnjak, lib. III, Centar za balkanološka ispitivanja, lib. 1, Sarajevo 1965, f. 111-118.
  • Sur la substitution ct latin en albanais, Zeitschrift für Balkanologie, Wiesbaden 1965, III, f. 1-3.
  • Prilog prou?avanju medjusobnih šiptarsko-srpskih jezi?kih odnosa, Gjurmime albanologjike, Prishtinë 1965, nr. 2, f. 35-56.
  • Kontribut për studimin e marrëdhënieve gjuhësore shqiptaro-serbe, Jehona, Shkup 1966, nr. 5-6, f. 3-12.
  • O jeziku “Divana” Šejha Mali?ija, Gjurmime albanologjike, Prishtinë 1966, nr. 3, f. 27-52.
  • Blaž Koneski, Istorija na makedonskiot jazik, Skopje 1965, f. 202, Gjurmime albanologjike, Prishtinë 1966, nr. 3, f. 247-249.
  • Neki zajedni?ki izrazi šiptarske i srpskohrvatske leksike, Buletini i punimeve shkencore të Fakultetit Filozofik të Prishtinës, Prishtinë 1966, III, f. 1-7.
  • Uber einige albanisch-serbokroatische Gemeinsamkeiten und der Lexik, Zeitschrift für Balkanologie, Otto Harrassoëitz, Wiesbaden 1967, Jahrgang V, Heft 2, f. 138-145.
  • Studime leksikore shqiptaro-sllave, Gjurmime albanologjike, Prishtinë 1968, nr. 2, f. 35-50.
  • La présence de l’albanais dans les parlers des populations slaves de la Péninsule balkanique à la lumière de la langue et de la toponymie, Studia albanica, Tirana 1968, nr. 2, f. 131-136.
  • Contribution à l’étude des rapports linguistique entre l’albanais et le serbe, Actes du Premier Congres international del études balkanique et sud-est europèennes (VI Linguistique), Sofia 1968, p. 565-572.
  • Rruga e njësimit të shqipes letrare, Rilindja më 18, 21 e 22 prill 1968.
  • Nikollë D. Gazulli, Fjalorthi i ri (pasthënie), Prishtinë 1968.
  • Eqrem Çabej, Shumësi i singularizuar në gjuhën shqipe, Tiranë 1967, f. 216, Gjurmime albanologjike, Prishtinë 1968, nr. 2, f. 259-262.
  • Claus Haelber, Gramatik der albanischen Mundart von Slamis, Otto Harrassowitz, Wisbaden 1965, f. 178, Gjurmime albanologjike, Prishtinë 1968, nr. 1, f. 244-246.
  • Martin Camaj, Albanische Wortbildung – die Bildungsëeise der älteren Nomina, Albanische Forschungen, vëll. 6, Wiesbaden 1966, Gjurmime albanologjike, Prishtinë 1968, nr. 1, f. 241-243.
  • Paraqitja e shqipes në një shkallë më të moçme në dritë të gjuhëve fqinje (kumtesë), Simpoziumi për Skënderbeun (9-12 maj 1968 në Prishtinë).
  • Rreth disa tipareve gjuhësore të ligjërimeve shqiptare të Kosovës, Gjurmime albanologjike, Prishtinë 1969, nr. 1, f. 156-163.
  • Rreth disa veçorive të të folmeve të shqiptarëve të rrethit të Preshevës dhe të Bujanocit, Gjurmime albanologjike, Prishtinë 1969, nr. 2, f. 37-61.
  • Prania e shqipes ndër dialekte të popullsisë sllave të Gadishullit në dritën e gjuhës dhe të toponimisë së tyre, Konferenca e dytë e studimeve albanologjike, Tiranë 1969, vëll. III, f.117-121.
  • Glavnije jezi?ke osobenosti govora Albanaca preševske i bujanova?ke okoline, Vranjski glasnik, Vranje 1969, lib. V, f. 257-275.
  • Henrik Bari?, Arhiv za arbanasku starinu, jezik i etnologiju, Prishtinë 1969, lib. IV, nr. 1, f. 118 (e përgatiti për shtyp me Hasan Kaleshin).
  • La présence de l’albanais dans les parles des populations slaves de la Péninsule balkanique à la lumière de la langue et de la toponymie, Deuxieme conference des etudes albanologique, Tirana 1970, III, f. 141-147.
  • Albansko-srpskohrvatske jezi?ke studije, Godišnjak, lib. VII. Centar za balkanološka ispitivanja, Sarajevo 1970, f. 185-200.
  • Eqrem Çabej, Për gjenezën e literaturës shqipe (ribotim), Rilindja, Prishtinë 1970, f. 67 (parathënie: Dy fjalë për veprën, f. 5-10).
  • Particularités des parlers albanais des districts de Preshevë et de Bujanovci, Studia albanica, Tirana 1971, nr. 2, f. 113-135.
  • Rreth disa veçorive të të folmeve të shqiptarëve të rrethit të Preshevës dhe të Bujanocit, Studime filologjike, Tiranë 1971, nr. 3, f. 65-83.
  • Tipet e L-së në dialektet shqiptare të Brisk-Shestanit të Krajës, Probleme të historisë së gjuhës shqipe, Rilindja, Prishtinë 1971, f. 167-177.
  • Les types de L dans les dialectes albanais de Brisk-Shestan de Kraja, Serta slavica, Münhen 1971, f. 1-8.
  • Shënime mbi të folmet shqipe të Istrisë, Fjala, Prishtinë 1971, nr. 9, f. 8 e 14.
  • Për historinë e marrëdhënieve të hershme gjuhësore shqiptare-sllave, Studime filologjike, Tiranë 1972, nr. 4, f. 83-94.
  • Contribution à l’etude de l’originé de quelques noms de lieu du Monténégro, Buletini i punimeve shkencocre i Fakultetit Filozofik të Prishtinës, IX, Prishtinë 1972, f. 59-66.
  • Petar Skok, Etimologijski rje?nik hrvatskoga ili srpskoga jezika, Zagreb 1971 (A-J), Gjurmime albanologjike – Seria e shkencave filologjike I – 1971, Prishtinë 1972, f. 216-220.
  • Rruga e Zhvillimit të gjuhës letrare shqipe në Kosovë (kumtesë), Tiranë 1972, f. 25 (botim i Komisionit Organizues të Kongresit të Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe – i poligrafuar).
  • Rruga e Zhvillimit…. Flaka e vëllazërimit më 10, 13 e 15 dhjetor 1972.
  • Rruga e Zhvillimit…. Rilindja më 30 e 31 dhjetor 1972 dhe më 1 e 2 janar 1973.
  • “Djali plangprishës” në të folmet shqip të Istrisë, Gjurmime albanologjike – Seria e shkencave filologjike I – 1971, Prishtinë 1972, f. 7-16.
  • Pour servir à l’historie des anciens rapports linguistique albano-slaves. Studica albanica, Tiranë 1973, nr. 2, f. 275-286.
  • Rruga e Zhvillimit të gjuhës letrare shqipe në Kosovë, Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe – 20-25 nëntor 1972, Tiranë 1973, I, f. 265-280.
  • Rruga e Zhvillimit…., Studime filologjike, Tiranë 1973, nr. 1, f. 109-117.
  • Për historinë e marrëdhënieve të hershme gjuhësore shqiptare-sllave, Gjurmime albanologjike – Seria e shkencave filologjike II – 1972, Prishtinë 1974, f. 33-44.
  • Kontribut për studimin e onomastikës mesjetare në territorin e Malit të Zi, Bosnjë-Hercegovinës dhe të Kosovës, Studime filologjike, Tiranë 1974, nr. 3, f. 15-27.
  • Prilog prou?avanju srednjevekovne onomastike u Crnoj Gori, Bosni i Hercegovini i na Kosovu, Studia humanistica I, Prishtinë 1974, f. 7-18.
  • La chemin du développement littéraire de la langue albanaise dans la Kosovo, Le Congres de l’orthographe de la langue albanaise, Tirana 1974, f. 245-261.
  • Rruga e Zhvillimit të gjuhës letrare shqipe në Kosovë, Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe, Prishtinë 1974, f. 129-138.
  • Për historinë e marrëdhënieve gjuhësore shqiptare-sllave, Kuvendi i studimeve ilire (Tiranë, 15-20 shtator 1972), Tiranë 1974 (1975), II, f. 127-135.
  • Kontribut për studimin e onomastikës mesjetare në territorin e Malit të Zi, Bosnjë-Hercegovinës dhe të Kosovës, Gjurmime albanologjike – Seria e Shkencave Filologjike IV – 1974, Prishtinë 1975, f. 7-20.
  • Rruga e Zhvillimit të gjuhës letrare shqipe në Kosovë, Gjurmime albanologjike – Seria e shkencave filologjike III – 1973, Prishtinë 1975, f. 7-16.
  • Veprimtaria shkencore e prof. Çabejt, Gjurmime albanologjike – Seria e shkencave filologjike V – 1975, Prishtinë 1976, f. 7-25.
  • Zhvillimi i gjuhësisë shqiptare në Jugosllavi, Seminari i Kulturës Shqiptare për të Huaj, 2, Prishtinë 1976, f. 23-35.
  • Dy fjalë për opusin e E. Çabejt, Studime gjuhësore I (Studime etimologjike në fushë të shqipes A-O), Prishtinë 1976, f. VII-XXII.
  • Për gjallërimin e studimeve gjuhësore ballkanike dhe për disa huazime shqiptare në të folmet serbokroate, Seminari i Kulturës Shqiptare për të Huaj, 3, Prishtinë 1977, f. 13-22.
  • Mbi gjuhën e “Divanit” të Sheh Maliqit, Studime gjuhësore I (Dialektologji).
  • Rreth disa veçorive të të folmeve të rrethit të Preshevës dhe të Bujanocit, Studime gjuhësore I (Dialektologji).
  • “Djali plangprishës” në të folmet shqip të Istrisë, Studime gjuhësore I (Dialektologji).
  • Re?-dve o izrazu delak (Južnoslovenski filolog, XXXIII).
  • Përpjekjet e rilindësve për formimin e gjuhës letrare shqipe, Konferenca shkencore për Lidhjen Shqiptare të Prizrenit, qershor 1978.
  • Albanistika jugosllave dhe disa probleme të saj, Seminari Ndërkombëtar për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare, Prishtinë 1978/5, f. 9-26).
  • Albanistika u redovima jugoslovenskih nau?nika i njeni problemi, Godišnjak Centra za balkonološka ispitivanja, f. 137-147, Sarajevo 1978.
  • Raports linguistiques-albano-sudslaves (bashkëreferat i mbajtur në Kongresin IV Ndërkombëtar të Studimeve të Evropës Juglindore, Ankara XIII – 8 gusht 1979), f. 21.
  • Disa mendime mbi arritjet kryesore të studimeve etimologjike në fushë të shqipes, Seminari Ndërkombëtar për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare, Prishtinë 1979.
  • Neka pitanja iz istorije arbanaškog jezika u svetlu balkanistike, Godišnjak Centra za balkanološka ispitivanja, Sarajevo 1979.
  • Probleme aktuale të kulturës së gjuhës, Simpozium për problemet e kulturës së gjuhës, dhjetor 1980), Prishtinë 1982.
  • Mbi disa fjalë e shprehje shqipe në dialektet e sllavëve të jugut, Seminari Ndërkombëtar për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare, 1980, 127-135.
  • Disa mendime mbi arritjet kryesore të studimeve etimologjike në fushë të shqipes, në Seminari Ndërkombëtar për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare, Prishtinë 1980, f. 15-21.
  • Marrëdhëniet e ndërsjella të gjuhës shqipe dhe të gjuhëve sllave jugore, Ligjëratë e mbajtur në Universitetin e Sofjes më 1980.
  • Kontributi i Holger Pedersenit në studimin e historisë së gjuhës shqipe, Seminari Ndërkombëtar për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare, Prishtinë 1980.
  • Probleme aktuale të kulturës së gjuhës shqipe, Gjurmime albanologjike – seria e shkencave filologjike XI – 1981, f. 7-20.
  • Quelques problèmès de l’historie de l’albanais à la lumière des etudes balkaniques, Zeitchrift fur Balkanologie, bane XVII/2, 1981, 121-128.
  • Për përdorimin e drejtë të disa trajtave foljore, revista Gjuha shqipe, nr. 1, 1982, f. 7-10.
  • Zhvillime paralele fonetike dhe ndikime të ndërsjella të dialekteve shqiptare dhe serbokroate, Seminari Ndërkombëtar për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare, Prishtinë 1982, f. 15.
  • Pikëpamjet e klasikëve të marksizmit mbi gjuhën, funksionin dhe rolin e saj, (Simpozium kushtuar njëqindvjetorit nga vdekja e Marksit, Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës), Prishtinë 1983.
  • Nga analizat e derisotme gjuhësore ndihet nevojë për vepra sintetike, Rilindja 1983.
  • Vijat në të cilat kanë ecur studimet në fushë të shqipes, Rilindja 1983.
  • Fillimet e studimeve etimologjike në fushë të shqipes, Seminari për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare, 1983.
  • Teksti i botuar në Enciklopedinë Jugosllave mbi gjuhën shqipe, (botim serbisht, shkrimi cirilik, 1983).
  • Marrëdhëniet gjuhësore shqiptare-jugosllave, Enciklopedia Jugosllave, botim serbisht me alfabet cirilik 1983.
  • Raportet e shqipes me gjuhët e tjera ballkanike, lexuar në Tribunën Shkencore të Institutit Albanologjik, prill 1984.
  • Fan S. Noli – një burrë i rrallë i botës mendore shqiptare, botuar te libri Fan S. Noli në 100- vjetorin e lindjes së tij, Prishtinë 1984, f. 10.
  • Gjuha shqipe, Enciklopedia Jugosllave: 1) Origjina e saj; 2) Dialektet; 3) Gjuha letrare
  • Alfabeti i Kristoforidhit dhe çështje gjuhësore në veprën e tij, Seminari për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare, Prishtinë 1984.
  • Raport de l’albanais avec les langues Balkaniques, f. 30, Zeitschrift für balkanologie – (në shtyp).
  • O uzajamnim odnosima izmedju albanskog i drugih balkanskih jezika, (Godišnjak Centra za balkonološka ispitivanja), nalazi se u štampi, Sarajevo, f. 20.
  • Les developments parallèles phonetiques et influences reciproques des dialectes albanais et serbes de la Kosova, (Kumtesë e lexuar në Kongresin V të studimeve ballkanologjike, Beograd 12-17 shator 1984).
  • Ç’na solli viti që po e lëmë në fushë të kulturës e të shkencës, Rilindja, nr. i Vitit të Ri 1984.
  • Kundër anarkisë në studimet etimologjike të shqipes, Rilindja, 1985.
  • Nastajanje nekih geografskih naziva u albanskim i srpskohrvatskom jeziku, (podneta na VI Jugoslovenskoj Onomasti?koj Konferenciji, Donji Milanovac, 9-12, 1985).
  • Kontribut i Carlo Tagliavinit në studimet historike të gjuhës shqipe, (Sesioni për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare XI – 1980).
  • Kundër anarkisë në studimet etimologjike të gjuhës shqipe, Rilindja e datës 9. III.1985, f. 15.
  • O nekim problemima formiranja albanskog jezika i o pokušajima zloupotrebe njegovih rezultata, lexuar në tubimin shkencor me temën “Rrënjët shoqërore, historike dhe format e shfaqjes së nacionalizmit shqiptar e të nacionalizmave të tjerë në Jugosllavi dhe rrugët e luftimit të tij”, Prishtinë, më 19, 20 e 21 qershor 1985.
  • Për kontributin e linguistikës italiane në studimet e gjuhësisë shqiptare – Carlo Tagliavini, lexuar në tubimin shkencor për gjuhën, letërsinë dhe kulturën shqiptare, Prishtinë 1985.
  • Re?-dve o dostignu?ima na polju etimoloških studija albanskog jezika Zbornik u ?ast Petru Skoku, Zagreb, 1985, f. 1-10.
  • Fan S. Noli – një burrë i rrallë i botës mendore shqiptare, Gjuha shqipe 1/1985, f. 5-12.
  • Gjendja e studimeve albanologjike – rezultate dhe detyra, lexuar në Simpoziumin shkencor të Institutit Albanologjik më 20-21 dhjetor 1985.
  • Albanski jezik u komparativnim studijama prof. Radosava Boškovi?a, Crnogorska akademija nauka i umjetnosti, Prvi lingvisti?ki nau?ni skup u spomen na Radosava Boškovi?a, 1988.
  • Gjuha shqipe në kontekstin e gjuhëve ballkanike e parë kryesisht nga pikëpamja e bashkëtakimeve shqiptare-sllave, Kongres ndërkombëtar, Varshavë, 7-10 shtator 1989, te Gjurmime albanologjike, seria e shkencave albanologjike, 19-1989.
  • Për kontributin e gjuhës shqiptare në studimet etimologjike të shqipes, Gjurmime albanologjike, 19/1989.
  • Mendime të studiuesve jugosllavë për historinë e gjuhës shqipe, Gjurmime albanologjike, 20/1990.
  • Tridhjetë vjet, Gjurmime albanologjike, 22/1992, Gjurmime albanologjike, f. 7-16, 22/1992.
  • Simpoziumi i mbajtur në Tiranë më 15-16 prill 1993, Autoktonia e shqiptarëve të Kosovës në dritën e të dhënave gjuhësore tek çështjet e Kosovës – një problem historik dhe aktual, Tiranë, 1996.
  • Sami Frashëri në vijën e krijimit të gjuhës shqipe, Studime 2, 1995.
  • Shaban Demiraj: Gjuhësi ballkanike, Logos A dhe Katedra e Gjuhës dhe e Letërsisë Shqiptare të Fakultetit Filozofik të Shkupit, 1994 (Recension).
  • Vështrim mbi arritjet e institucioneve shkencore tonat, te Pena (Revistë e intelektualëve të Opojës), 1995.
  • Formimi i popullit shqiptar dhe i gjuhës së tij, Koha ditore, 1. 4. 1997.
  • Ajeti, Seminari XVII Ndërkombëtar për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare për të Huaj 1974-1990, f. 39-42.
  • Na stogodišnjicu smrti Franca Mikloši?a – te Godišnjak-u Centra za balkonološka istraživanja, knj. 28, Sarajevo 1992-1997.
  • Toskërishtja dhe baza dialektore e shqipes letrare, Gjuha jonë, 1-4/1997.
  • Kontestohen heshtur dhe zëshëm vendimet për gjuhën, Gjuha shqipe, 1-2 (2002) f. 23-24.
  • Rreth gjuhës letrare shqipe, Rilindja, 17.II. 2001.
  • Shqipja normative – pengesë apo përparësi e kulturës kombëtare, Zëri, 24.2.2001.
  • Pas gjysmë shekulli veprimtarie shkencore, Bota e re, 10.VII 1997.
  • Mendimi shkencor shqiptar- mbështetje e sigurt për mendimin politik, Bujku, 26 korrik 1997.
  • Puna e Akademisë më 1998- Recensione- Dy fjalë mbi përmbledhjen: Probleme të historisë së gjuhës shqipe.
  • A ka shqipja farë lidhjeje me etruskishten, Seminari Ndërkombëtar për Gjuhën, Letërsinë e Kulturën Shqiptare, (2001).
  • Përkatësia dialektore e gjuhës së “Mesharit” të Gjon Buzukut dhe nga ç’vepër u përkthy ky libër, Seminari për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare.
  • Konferenca Shkencore “Gjuha letrare kombëtare dhe bota shqiptare sot”, Tiranë 20-21 nëntor 1992, Akademia e Shkencave e Shqipërisë, Instituti i Gjuhësisë dhe i Letërsisë.